Nguyên nhân, biểu hiện, xử trí khi bị ngộ độc Histamin và cách Phòng ngừa Ngộ độc Histamine khi ăn cá biển
Nguyên nhân, biểu hiện, xử trí khi bị ngộ
độc Histamin
và
cách Phòng ngừa
Ngộ độc Histamine khi ăn cá biển
Từ đầu
năm 2024 đến nay, trên địa bàn cả nước đã xảy ra nhiều vụ ngộ độc tại bếp ăn
tập thể làm nhiều người mắc và phải nhập viện điều trị, đặc biệt gần đây xảy ra
02 vụ ngộ độc thực phẩm do Histamine có trong cá tại Nghệ An và Hải Phòng.
Cá biển là
nguồn cung cấp dinh dưỡng rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là cá biển béo (cá thu, cá ngừ, cá nục, cá hồi…) như nguồn
chính cung cấp các axit béo omega. Cá biển cũng là nguồn cũng cấp protein chất
lượng cao, các vitamin và các thành phần vi khoáng. Tuy nhiên, cần phải hết sức
lưu ý khi mua và chế biến cá biển, bởi nếu bạn lựa chọn và chế biến cá không
đúng cách, nguy cơ bị ngộ độc Histamine rất dễ xảy ra.
1. Nguyên nhân bị ngộ độc
Histamine sau khi ăn cá biển
Trong cơ thể các loài cá thịt đỏ như
cá ngừ, cá thu, cá nục, cá trích … có chứa chất Histidine tự do với hàm lượng
cao.
Một số vi khuẩn sản sinh ra men
Histidine decarboxylase chuyển hóa Histidine thành Histamine trong thịt cá. Khi
cá sống, các vi khuẩn này thường tồn tại ở mang, ruột các loài cá nước mặn và
không gây hại cho cá, khi cá chết, hàng rào bảo vệ của cá không thể ngăn cản vi
sinh vật được và chúng sinh trưởng, lây lan vào thịt cá, sản sinh ra men chuyển
hóa Histidine thành Histamine tích lũy trong thịt cá.
Ngộ độc Histamine xảy ra khi ăn phải một lượng Histamine cao vượt mức
cơ thể chấp nhận được. Ở người có cơ địa
dị ứng, khi ăn phải một lượng nhỏ Histamine đã có thể bị dị ứng.
2. Biểu hiện của Ngộ độc
Histamine
Ngộ độc thường xuất hiện sau 20-30
phút sau khi ăn phải cá chứa Histamine với các biểu hiện chính:
- Đỏ bừng mặt, mắt;
- Nổi mẫn đỏ, ngứa, phát ban ngoài
da;
- Chóng mặt,
nhức đầu, nóng ran trong miệng, buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy;
- Khó thở do phù nề;
- Trong trường hợp nặng, có thể
xuất hiện co thắt phế quản (khó thở), suy hô hấp, mạch nhanh và hạ huyết áp,
nguy hiểm đến tính mạng.
3. Xử lý khi bị ngộ độc
Histamine
Khi có trường hợp bị dị ứng sau khi
ăn cá biển cần đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị
kịp thời;
Trường hợp biểu hiện nhẹ, chỉ cần
điều trị bằng các thuốc kháng Histamine;
Trường hợp nặng cần nhanh chóng
được điều trị hồi sức, cấp cứu.
4. Phòng ngừa Ngộ độc
Histamine
- Histamine có đặc tính bền, không
bị phá hủy qua quá trình đông lạnh, nấu chín, hun khói, tiệt trùng hoặc đóng
hộp. Như vậy, khi cá bị ươn, lượng Histamine đã hình thành nhiều trong thịt cá
sẽ không giảm đi trong quá trình làm đông lạnh, nấu chín, hun khói, tiệt trùng
hoặc đóng hộp. Do đó, trong suốt quá trình bảo quản, vận chuyển và lưu thông,
cá cần được bảo quản ở nhiệt độ lạnh (đóng băng).
- Mua cá: Nên chọn cá tươi để hạn
chế tối đa lượng Histamine; nên mua cá ở các nơi bán hàng có điều kiện bảo quản
cá lạnh như siêu thị, các quầy hàng có thiết bị bảo quản lạnh.
- Chế biến: Cá mua về phải chế biến
ngay, đặc biệt khi cá đã rã đông; không ăn cá ươn (mắt đục, bề mặt da cá nhớt,
mang thâm, thịt nhão, màu thịt nhợt lạt, thâm)
Tài liệu tham khảo:Tài liệu
truyền thông của Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế.