Hằng năm, vào ngày 8 tháng 5, thế giới cùng nhau hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) – một căn bệnh di truyền nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả.

          1. Thalassemia là bệnh gì?

          Thalassemia là bệnh lý di truyền do đột biến gen gây rối loạn quá trình sản xuất huyết sắc tố (hemoglobin) trong hồng cầu. Khi mắc bệnh, hồng cầu dễ bị phá hủy, dẫn đến tình trạng thiếu máu mạn tính kéo dài.

          Bệnh có hai dạng chính:

          - Người mang gen bệnh (thể nhẹ): thường không có biểu hiện rõ ràng nhưng có khả năng truyền gen bệnh cho con.

          - Người mắc bệnh (thể nặng): thiếu máu nghiêm trọng, phải truyền máu định kỳ suốt đời.

          2. Mức độ nguy hiểm của bệnh

          Thalassemia không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn tác động lâu dài đến chất lượng dân số:

          - Trẻ mắc bệnh nặng thường chậm phát triển thể chất, biến dạng xương, da xanh, vàng.

          - Phải truyền máu thường xuyên và điều trị thải sắt suốt đời, chi phí cao, gánh nặng cho gia đình và xã hội.

          - Nếu không được điều trị đầy đủ, người bệnh có thể tử vong sớm do biến chứng suy tim, suy gan.

          Theo các tổ chức y tế, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người mang gen Thalassemia khá cao, đặc biệt ở một số vùng miền núi và dân tộc thiểu số.

          3. Con đường lây truyền

          Thalassemia không phải là bệnh lây nhiễm, mà di truyền từ cha mẹ sang con:

          - Nếu cả hai vợ chồng đều mang gen bệnh, nguy cơ sinh con mắc bệnh thể nặng là 25% trong mỗi lần mang thai.

          - Đây chính là lý do bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến “giống nòi” nếu không được kiểm soát.

          4. Dấu hiệu nhận biết

          Một số biểu hiện thường gặp ở người mắc bệnh:

          - Da xanh, mệt mỏi, chóng mặt

          - Chậm lớn, kém phát triển

          - Gan, lách to

          - Biến dạng xương mặt, xương sọ (ở thể nặng)

          Tuy nhiên, nhiều người mang gen bệnh không có triệu chứng, chỉ phát hiện qua xét nghiệm.

          5. Phòng bệnh – Giải pháp hiệu quả nhất

          Hiện nay, Thalassemia chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể phòng ngừa hiệu quả bằng các biện pháp sau:

          - Khám sức khỏe tiền hôn nhân: Tất cả nam, nữ trước khi kết hôn nên xét nghiệm máu để phát hiện mang gen bệnh.

          - Tư vấn di truyền: Các cặp đôi cùng mang gen bệnh cần được tư vấn để lựa chọn sinh con an toàn.

          -Sàng lọc trước sinh: Thực hiện các xét nghiệm trong thai kỳ giúp phát hiện sớm thai nhi mắc bệnh.

          - Nâng cao nhận thức cộng đồng: Tuyên truyền rộng rãi để người dân hiểu đúng về bệnh và chủ động phòng tránh.

          6. Thông điệp truyền thông

Hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới 8/5, mỗi người dân hãy:

          - Chủ động kiểm tra sức khỏe trước khi kết hôn

          - Không chủ quan với các bệnh lý di truyền

          - Chung tay lan tỏa thông tin đúng đắn về bệnh Thalassemia

          - Phòng bệnh hơn chữa bệnh – Một xét nghiệm nhỏ hôm nay có thể bảo vệ cả một thế hệ mai sau.

          Hãy hành động ngay hôm nay vì tương lai giống nòi Việt Nam khỏe mạnh, không còn nỗi lo tan máu bẩm sinh!